Editing Մեկնութիւն Քերականի (section)

===[ՄԵԿՆՈՒԹԻՒՆ]=== 
Եցոյց զհանգամանս շաղկապիս, թէ որք են ջոկամանիդ իմանալի, որպէս ասացաւ ի մակբային կամ ի սկզբանէ աշխարհիս բուռն հարկանել զգոյացութենէ աշխարհիս ինչ եւ գալ կարգաւ եւ որ ինչ եղեն ընդ ժամանակս ժամանակս` ի մէջ առնուլ եւ լնուլ ի լսաւղսն եւ ջոկ առնուլ, այսինքն` հաւաքել եւ կամ ի քո խորհուրդդ ծնանել խորինս ինչ եւ ճառել ի լսաւղսն: Եւ է ջոկամանս իբրեւ զմիաւորութիւն եւ զմիաբանութիւն: 
Իսկ անջատական է` որ զմիտս իրին ոչ բաժանէ, այլ զդէմսն միայն. թէ ասես` ես եւ դու,_ զդէմս ցուցեր, այլ չասացեր, թէ ի՚նչ առնենք,- այս է անջատական: Եւ երբ ասես` «Ես եւ դու երթանք առ թագաւորն»,- ջոկամանք են, եւ միտք յայտնեցաւ: 
Իսկ բաղմատ է` որպէս ի վերայ ճանապարհի հաստատուն իրք ասես, եւ զիրքն չասես, թէ քա՞ր է, թէ՞ ծառ: Եւ երբ ասես «Լուսաւորեա՚»` «զարեկագն» նշանակեցեր, բայց զգոյութիւնն յայտնի չասացեր, թէ արեգա՞կն կամ լուսի՞ն կամ ա՞ստղ: 
Արդ` բաղմատ է, որ իրք յայտնէ, եւ գոյութիւն` ոչ, այսինքն` յայտնիչ իրք առանց գոյութեան: 
Իսկ տարբաղմատ է յայտնիչ իրաց` գոյութեամբն հանդերձ, որ չասես իրք ի վերայ ճանապարհին, այլ զգոյութիւնն ոճով յայտնես, որպէս ասես, թէ` «Արեգակն կամ լուսին կամ աստեղս` որպէս զայս բանս արարեր դու զիս, ուրախ արարից եւ ես զքեզ»: 
Իսկ փաստաբանականն «պատճառական» է, որպէս որ յամեալ ի յորս եւ յետոյ եկեալ` հարցանես զպատճառն յամելոյն: 
Իսկ տարակուսական է` որ դու չհարցանես զճանապարհորդն, թէ ի՞նչ էր պատճառն յամելոյն, այլ դու յանձն տարակուսիս քեզ ընդ քեզ ասելով` «Արդեւք ի՞նչ եղեւ, զի՞նչ եղեւ, է՞ր յամեաց թշուառականն»: 
Իսկ բաղբանական է «պատճառադրականն»` յորժամ շատ բաղբաղէ ճանապարհորդն զպատճառ յամելոյն, եւ ի բազում ասելոյն զպատճառադրականն հաւանիս եւ ասես` «Ապա ուրեմն ա՚յդ էին պատճառքն. հեմա՚յ գիտացի զիրաւաբանութիւնդ»: Որպէս եղբարքն Յովսեփայ զպատճառ յամելոյն յԵգիպտոս ասացեալ` հաւանեցուցին զՅակովբ զհայրն իւրեանց, եւ եգիպտացիքն փորճիւ ուսեալ զեւթնամեայ սովոյն իրքն, ասէին` «Ուրեմն այս էին երազքն Փարաւովնի»: Եւ Յակովբ ասէր` «Ուրեմն ա՚յս էին երազքն Յովսեփայ»: Իսկ «ապա ուրեմն» ասելն յետ տարակուսանաց լինի, երբեմն եւ է՚, զի ի տարակուսանս: 
Իսկ թարմատարդ «անհարկաւոր» թարգմանի, այլ որպէս եւ անուանի, նոյնպէս է՚. եւ աստ ոչ հարկաւոր պիտոյիւք եդաւ, այլ որպէս ճամուկ ի մեկնոցի, այսինքն ի հանդերձի` ոչ զպէտս հանդերձին վճարէ, այլ զգեղեցկութիւնն ցուցանէ. նոյնպէս եւ թարմատարն` կա՚մ միայն զտեղին լնլոյ աղագաւ եդաւ, եւ կա՚մ պայծառացուցանելոյ եւ զարդարելոյ աղագաւ եդաւ, եւ ո՚չ` ի պէտս հարկաւոր պիտոյից, զի ըստ աշխարհականաց թարմատարն «վայրապար» ասի, եւ ճամուկն, զոր դուք «տրէզ» ասէք: