Editing Հետաքրքրաշարժ Հանրահաշիվ (section)

===ՈՐՔԱ՞Ն Է ԿՇՌՈՒՄ ՕԴԸ===

Համոզվելու համար, թե որքան են հեշտանում գործնական հաշվումները մեծ թվերից աստիճանային պատկերմամբ օգտվելու դեպքում, կատարենք այսպիսի հաշվարկ՝ որոշենք, թե քանի անգամ երկրագնդի մասսան մեծ է նրան շրջապատող ամբողջ օդի մասսայից։

Մենք գիտենք, որ երկրի մակերևույթի յուրաքանչյուր քառ. սանտիմետրի վրա օդը ճնշում է մոտ մեկ կիլոգրամ ուժով։ Այդ նշանակում է, որ մթնոլորտի այն սյունի կշիռը, որը հենված է <math>1\;քառ.\;սմ</math>-ի վրա, հավասար է <math>1\;կգ</math>։ Երկրի մթնոլորտային շերտը, կարծես թե, ամբողջությամբ կազմված է այդպիսի օդային սյուներից. դրանք այնքան են, որքան քառ. սանտիմետր պարունակում է մեր մոլորակի մակերևույթը. այդքան կիլոգրամ էլ կշռում է ամբողջ մթնոլորտը։ Նայելով տեղեկատուն, իմանում ենք, որ երկրագնդի մակերևույթի մեծությունը հավասար է <math>510</math> միլիոն <math>քառ.\;կմ</math>, այսինքն՝ <math>51\cdot10^7\;քառ.\;կմ</math>։

Հաշվենք, թե մեկ քառակուսի կիլոմետրը քանի՛ քառակուսի սանտիմետր է։ Գծային կիլոմետրը պարունակում է <math>1000\;մ</math>, յուրաքանչյուրում՝ <math>100</math>-ական <math>սմ</math>, այսինքն հավասար է <math>10^5\;սմ</math>, իսկ քառ. կիլոմետրը պարունակում է <math>(10^5)^2\;=\;10^{10}</math> քառ. սանտիմետր։ Ուստի՝ երկրագնդի ամբողջ մակերևույթը պարունակում է

<math>51\cdot10^7\cdot10^{10}\;=\;51\cdot10^{17}</math>

քառ. սանտիմետր։ Երկրի մթնոլորտը այդքան կիլոգրամ էլ կշռում է։ Վերածելով տոննաների, կստանանք՝

<math>51\cdot10^{17}:1000\;=\;51\cdot10^{17}:10^3=51\cdot10^{17-3}\;=\;51\cdot10^{14}</math>։

Երկրագնդի մասսան արտահայտվում է հետևյալ թվով՝

<math>6\cdot10^{21}</math> տոննա։

Որպեսզի որոշենք, թե մեր մոլորակը որքան անգամ ծանր է իր օդային շերտից, կատարենք բաժանում՝

<math>6\cdot10^{21}:51\cdot10^{14}\approx10^6</math>,

այսինքն՝ մթնոլորտի մասսան մոտավորապես կազմում է երկրագնդի մասսայի մեկ միլիոներորդական մասը։